De Beemd

Afgelopen 2 jaar is er in "De Beemd" nabij Aarle-Rixtel onderzoek gedaan door deelnemers van de IVN-gidsencursus. Bovendien is er in dat gebied in maart een korte wandelroute (een zogenaamd ommetje) geopend. Het ommetje is 2 kilometer lang en draagt de naam "Aarlese Beemden". Het startpunt is bij het IVN gebouw "de Bimd".
Bij het startpunt is een  populierenbos waar het pad door heen loopt. Dit bos is door stormschade zwaar beschadigd en veel boomtoppen zijn eruit gewaaid. De roekenkolonie die daar voor enkele jaren huisde is daardoor zo goed als verdwenen. Hier ziet u ook vele verschillende nestkasten hangen. Het pad door het populierenbos eindigt tegen een houtril (zie foto) aan. In een houtril worden afgezaagde takken opgestapeld. Hier is het aangelegd als een natuurlijke afscheiding, maar het kan ook gewoon in het populierenbos worden aangelegd. In deze houtril komen allerlei insecten en spinnen, maar ook vogels voor. In de houtril kunt u dan ook het winterkoninkje, heggenmus of roodborstje aantreffen. Maar ook de egel, muizen en padden gebruiken het als schuilplaats.
Verder doorlopend komt u uit op een pad met boomschors met aan de rechterhand een slootje en links een aangelegde houtwal van struiken zoals meidoorn, vuilboom, en kardinaalsmuts. Kijkt u over het slootje het gebied de Beemd in dan ziet u een kleinschalig landschap van 200 jaar oud, waar de akkers bol zijn aangelegd om het overtollige water snel te kunnen afvoeren naar de slootjes. Ook ziet u nog restanten van houtsingels (vaak elzen). Loopt u verder dan komt u bij een bruggetje met twee poelen. Deze poelen waren geheel met riet dichtgegroeid. Afgelopen voorjaar zijn de poelen opgeschoond. Hier kunt u kikkers, salamanders en stekelbaarsjes aantreffen. Loopt u een klein stukje verder dan komt u op een landweg(pad) die ook al 200 jaar oud is met hier en daar een boom. Deze bomen fungeerden vroeger als perceelsafbakening en zijn om die reden op de beschermde bomenlijst geplaatst.
Het is een aanrader om het ommetje eens te lopen


 

Weidevogel beschermer

Weidevogelbeschermer

Na een winter zonder weidevogels begint het in februari al te kriebelen. Zouden er al kieviten zijn? Ja, inderdaad langs de Goorloop zitten er zo’n 30 stuks. Ze zijn slechts op doorreis naar hun broedgebied (misschien wel bij ons) en proberen wat te eten. Maar toch, ze zijn er weer! Begin maart worden baltsende paartjes gezien. Hun naam roepend en buitelend vliegen ze rond en doen daarbij het hart van de vogelaar sneller kloppen. Het mannetje gaat kuiltjes draaien, legt er strootjes in en bouwt zo 4-5 nestjes. Het vrouwtje inspecteert die allemaal en kiest het beste nestje uit om haar eieren in te leggen.
Waar zal het eerste eitje in Laarbeek gelegd worden? Het is half maart en Willy v.d. Ven, de voorzitter van de werkgroep, krijgt een berichtje: Jan van Neerven heeft de primeur in Laarbeek. Proficiat Jan!! Snel daarna worden er , verspreid door Laarbeek nog meer nesten met eieren gevonden. Nog niet uitbundig veel, maar het is dan nog maar maart.
We zien scholeksters en enkele wulpen.  En Grutto's? Vrijdag 23 maart klonk het in de lucht:  "grutto,grutto, grutto". En ja hoor, twee koppels zijn present en lopen parmantig in de wei al speurend naar een geschikte nestplaats voor het legsel dat ze vanaf half april gaan verzorgen.
Tot op heden had ik twee stel wulpen gezien, maar opeens lopen er nog vier bij elkaar. Jawel daar vliegen ze op en maken een geluid als bi, bi, bi. Dat zijn dus regenwulpen die van Afrika op weg zijn naar het hoge Noorden. Een mooie waarneming. Ondertussen is ook de eerste van de doortrekkende tapuiten gezien.
Het is dus niet alleen genieten van de weidevogels, maar bij goed opletten is er nog veel meer moois te zien.
Op onze website vind je bij de werkgroep weidevogelbescherming nog meer informatie.

 

De Wulp

Watermolen in Leek

Watermolen in het Leek

Het artikel over het cultuurhistorisch landschap uit de vorige nieuwsbrief krijgt in onderstaand artikel zijn vervolg.
Vlakbij de plek waar nu de Snelle Loop in de Aa uitmondt, nabij de Putweg, ligt een gebiedje dat op oude kadasterkaarten het Liesveld wordt genoemd. In het Liesveld lag ooit een ven, het Liesven.
Op de kaart van Verhees uit 1806 is duidelijk te zien dat dit ven was aangetakt op de rivier de Aa en dat de watertoevoer werd geregeld aan de hand van een sluis. Het ven wordt in het midden van de 19e eeuw als gevolg van ontginningswerkzaamheden gedeeltelijk gedempt en bij de herinrichting van de Snelle Loop in 1947 volledig opgevuld met grond afkomstig van het vroegere wallichaam van de landweer.
De theorie is nu dat, voordat de Snelle Loop werd aangelegd, daar het riviertje de Rips vanuit het Gemertse in de Aa uitmondde, nadat het door het Liesven was gestroomd. Het Liesven zou ontstaan kunnen zijn door het kunstmatig opstuwen van het water van de Rips, waardoor er zich een molenvijver of molenwiel vormde. De molenwiel was noodzakelijk om de watermolen, die daar in die tijd gestaan moet hebben, draaiende te houden in tijden van minder wateraanvoer
Archiefbronnen maken melding van een  schenking van de helft van het maalrecht van molen de Boord aan het klooster van Binderen te Helmond in 1257. Dit klooster had een boerderij in Beek en Donk, in de nabijheid van de huidige sluis 6. De watermolen was dus niet zo ver van hoeve Boord gelegen en het lijkt logisch dat die twee met elkaar in verband staan.
In het rechterlijk archief van Beek en Donk komen we in 1691 een vermelding van deze watermolen tegen. Er is sprake van een “het walleke dat streckt tot den watermolen”.  Het is de enige keer dat de molen genoemd wordt. Of de watermolen er toen nog stond is de vraag. Verder is het niet bekend of er nog resten van deze watermolen zijn gevonden of daar nog eventueel te vinden zijn.

Kaart Verhees


 

Water in het landschap

Water in het landschap


Laarbeek is rijk aan water. Op veel plaatsen is het water zichtbaar en bepaalt in sterke mate de uitstraling van het landschap. In dat verband zijn de Zuid-Willemsvaart en het Wilhelminakanaal waarschijnlijk de meest opvallende waterlichamen. Maar ook de Goorloop, de Aa en de Snelle Loop zult u wel kennen. Van laatstgenoemden bestaan nog enkele zijtakken in de vorm van Broekaa, Boerdonkse Aa, Donkersvoortse Loop, Reijbroekse Loop enz. Al deze kanalen en beken worden gevoed door grote en kleine sloten. Samen vormen ze het watersysteem. Dat wil zeggen dat ze onderling met elkaar in verbinding staan en dus elkaar ook beïnvloeden.
Al deze watergangen hebben een belangrijke landschappelijke functie en zijn heel belangrijk voor de natuur. De natuur heeft er belang bij doordat het watersysteem een leefgebied vormt voor veel planten en dieren. Bovendien is het watersysteem belangrijk voor de watervoorziening in het gebied, en daar profiteren wilde planten en dieren ook van. Vanzelfsprekend is het water ook van groot belang voor de land- en tuinbouwgewassen op het land.
Water kan soms ook een bedreiging vormen en schade aanrichten. Bij overvloedige regenval kunnen sloten en rivieren overstromen. Als gevolg daarvan kan schade aan gewassen, maar ook aan huizen e.d. ontstaan. Het watersysteem moet daarom op orde zijn om water aan te kunnen voeren voor de landbouw en natuur, maar ook water af te kunnen voeren als dat nodig is; meestal in de winter. Om deze functies veilig te stellen moeten de watergangen op tijd gemaaid worden, en eventueel uitgebaggerd. Deels gebeurt dat door waterschap en gemeente, maar ook particulieren hebben daarin verplichtingen en verantwoordelijkheid. Heelaas gaan deze werkzaamheden wel eens ten koste van natuur en landschap. Het Laarbeeks Landschap probeert hier zorg aan te besteden en bij gemeente en waterschap aandacht te vragen voor verbeteringen.

Broek - Aa

Schaftwagen

De landschapsgroep van Beek en Donk beschikt al jaren over een schaftwagen. Regelmatig wordt die naar een plek gebracht waar we op vrijdagmiddag aan het werk zijn. Heel handig om wat spullen in op te bergen, maar vooral ook heel nuttig voor de koffiepauze. Met wat passen en meten kan de hele groep erin en kunnen we op een gezellige manier even pauzeren. De groep in Aarle-Rixtel/Lieshout maakt ook af en toe gebruik van deze wagen, maar binnenkort kunnen ze over hun eigen wagen beschikken. We hebben onlangs een gebuikte schafwagen gekregen van schildersbedrijf Noud van Bussel uit Beek en Donk. Een mooie wagen waar we nog lang plezier van kunnen hebben. In de zomer gaan de leden uit Lieshout/Aarle-Rixtel de wagen een beetje opknappen en voorzien van een andere kleur. In de herfst kan de wagen dan ingezet worden, en ongetwijfeld zul u hem wel eens ergens zien staan. Bij deze nogmaals hartelijk dank aan schildersbedrijf Noud van Bussel.

Hieronder het logo dat op de wagen staat.

Aanvullende informatie